Opis
Świeżo wydana publikacja Wydawnictwa SBM jest cennym wkładem upamiętniającym jubileusz 100 rocznicy powstania Polskich Kolei Państwowych, przypadający w 2026 roku (dokładnie 24 września). Ta wyjątkowa rocznica nabiera dodatkowego znaczenia w roku, kiedy w całym świecie upamiętniane jest 200 – lecie uruchomienia pierwszej linii pasażerskiej na świecie między Stockton a Darlington w Anglii. Setna rocznica powstania PKP, jest wyjątkową okazją aby pokazać jak ogromną rolę odegrała kolej w historii naszego narodu i kraju. Chociaż historię kolei przedstawia się najczęściej przez pryzmat jej taboru oraz atrakcyjnej architektury dworcowej, które od zawsze budziły zainteresowanie, to jednak tak ważny jubileusz zobowiązuje do przybliżenia historii powstania, struktur oraz działalności utworzonej w 1926 roku spółki Polskie Koleje Państwowe.
Autorem historii powstania i dokonywanych przemian historycznych w obrębie działalności tej potężnej struktury, jaką była i jest nadal, spółka handlowa PKP, jest Przemysław Brych – czynny pracownik PKP, pasjonat i popularyzator wiedzy o kolei, znany szeroko w sieci internetowej jako Konduktor Przemek. W swej autorskiej opowieści o skomplikowanych dziejach działalności PKP na terenie naszego kraju, autor w zajmującej formie omawia najistotniejsze etapy zmian zachodzących w odbudowie i modernizacji struktury kolejowej od odzyskania niepodległości w roku 1918 do czasów współczesnych. W zamieszczonym tekście znajdują się nie tylko istotne informacje o wymiarze historycznym ale także szereg ciekawostek, których próżno szukać w innych opracowaniach np. o przebiegu linii kolejowej pomiędzy czeskim Libercem i niemieckim Zittau przez nasze terytorium.
W drugiej, znacznie obszerniejszej część prezentowanej publikacji, zaprezentowana została historia rozwoju kolejnictwa na naszych terytoriach od momentu udoskonalenia tej rewolucyjnej techniki transportu po czasy nam obecne. Jej autorem jest znany warszawski historyk Adam Dylewski. Jak podkreśla sam autor, prace nad powstaniem prezentowanego opracowania poprzedziła prawie dwuletnia kwerenda autora po niezliczonej ilości dokumentów historycznych, zgromadzonych w wielu placówkach muzealnych oraz archiwach spółki PKP. Obszerny materiał historyczny zgromadzony przez autora został zaprezentowany w pięciu rozdziałach:
– Linie kolejowe w zaborze rosyjskim (opisano 11 linii kolejowych)
Obok znanej wszystkim historii powstania Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej, autor przypomina historię takich linii jak: Droga Żelazna Warszawsko-Bydgoska, Droga Żelazna Petersbursko-Warszawska, Droga Żelazna Warszawsko-Kaliska, Kolej herbsko-kielecka.
– Linie kolejowe w zaborze austriackim (opisano 7 linii kolejowych)
W zaborze austriackim na szczególną uwagę zasługują dzieje takich linii jak : Kolej Północna Cesarza Ferdynanda, Kolej Karola Ludwika, Galicyjska Kolej Transwersalna.
– Linie kolejowe w zaborze pruskim i na ziemiach odzyskanych (opisano 27 linii)
Spośród trzech państw zaborczych, kolejnictwo pruskie należało do przodujących w ówczsnym świecie. Wynikało to między innymi z wprowadzania najnowocześniejszych rozwiązań technicznych w zakresie stosowanej infrastruktury budowlanej jak i też użytkowania najnowocześniejszego taboru. W tym obszernym rozdziale, autor m.in. przedstawia historię powstania takich linii jak: Kolej Żelazna Berlińsko-Szczecińska, Pruska Kolej Wschodnia (Ostbahn). Śląska Kolej Górska, Wschodniopruska Kolej Południowa, Linia Poznań – Szczecin, Kolej Żelazna Pomorza Tylnego.
– Koleje w Drugiej Rzeczypospolitej (opisano 10 linii i magistral)
Po odzyskaniu niepodległości w roku 1918, mimo ogromnych trudności ekonomicznych oraz zagrożeń militarnych, w okresie II Rzeczypospolitej, zrealizowano tak obszerne budowle jak Linia Lwów- Bałtyk, Linia Warszawa-Poznań, Linia Warszawa-Kraków a przede wszystkim Magistralę węglową Śląsk-Porty. W tym czasie powstały także mniejsze linie dla potrzeb regionalnych jak np. Linia Swarzewo-Hel czy Linia Goleszów-Wisła.
– Linie kolejowe w Polsce po 1945 roku (opisano 11 linii i magistral)
W okresie PRL, największym osiągnięciem była rozbudowa a potem modernizacja istniejących linii kolejowych. Oczywiście sztandarowym przedsięwzięciem z tego okresu należy wymienić powstanie CMK ( Centralnej Magistrali Kolejowej ), służącej do szybkiego transportu węgla z kopalń śląskich do portów w Gdańsku i Gdyni. W latach kolejnych infrastruktura CMK posłużyła do uruchomienia kultowych, szybkich pociągów „Górnik”, „Gwarek”, „Krakus”. Nie sposób także zapomnieć o uruchomieniu Linii Hutniczo-Siarkowej, łączącej po nawierzchni szerokotorowej Hutę Katowice z granicą dawnego ZSRR w okolicach Hrubieszowa. Obok tych wielkich przedsięwzięć w okresie PRL, powstało cały szereg mniejszych linii regionalnych np. Linia Skierniewice-Łuków czy Linia Sokółka-Kamienna Nowa. Dla ułatwienia transportu pasażerskiego w Trójmieście, powstała , natomiast Szybka Kolej Miejska.
Przy charakterystyce każdej z opisywanych linii, autor zapoznaje czytelnika z kulisami jej powstania. Podaje nazwiska najważniejszych osób, przyczyniających się do jej powstania. Obszerny tekst, każdorazowo został uzupełniony obszernym materiałem fotograficznym np. mapy, ryciny, skany rozkładów jazdy. Oczywiście gdzie tylko to jest możliwe autor zamieszcza także zdjęcia archiwalne ówczesnego taboru ( lokomotywy, elektrowozy, użytkowane wagony, czasy przejazdu oraz rodzaje najczęściej przewożonych towarów ). Dzięki trafnemu połączeniu wiadomości tekstowych z obszernym materiałem fotograficznym, autorowi udało się zaprezentować historię rozwoju kolejnictwa na ziemiach naszego kraju w niezwykle atrakcyjnej formie.
W trzeciej części opracowania Przemysław Brych (czyli Konduktor Przemek) zamieszcza syntetyczne opisy 40 wybranych przez siebie budynków zabytkowych dworców, znajdujących się na obszarze naszego kraju. W przytoczonych opisach, autor przypomina daty ich budowy wraz z krótką charakterystyką stylu architektonicznego oraz najistotniejsze wydarzenia historyczne powiązane z ich powstaniem. Dopełnieniem tych ciekawych informacji są kolorowe fotografie dworców.
UWAGA!
Tradycyjnie do każdego zakupionego egzemplarza dodajemy wartościowy prezent w postaci innej książki.
